Thường Mân và tôi chỉ sống

với nhau trong những khoảng thời gian ngắn, không

quá một hai tuần, cách nhau nhiều tháng. Mân tìm

đến tôi mỗi khi ở trong nước qua, hay khi nàng

muốn ở cạnh một người đàn ông Việt Nam sau

một thời gian ở Pháp.

Rồi một ngày nàng lại ra đi, trở về cái thế

giới riêng tư của mình, ở Paris hay tận nơi quê

hương. Đã có lần Mân điện thoại thức tôi dậy

vào lúc 6 giờ sáng, khi nàng mới từ Hà Nội

đến phi trường Roissy . Và nàng cũng có thể

chia tay tôi ở giữa vườn Montsouris, cho dù là một buổi

chiều đầu xuân có nắng mới . Vậy mà tôi lúc

nào cũng có thì giờ cho nàng. Mỗi lần, Mân xuất

hiện như một ngọn gió hay một ánh nắng lạc mùa,

và biến mất như cái vô thường của mọi niềm

hạnh phúc. Nàng không cho tôi biết gì về quá khứ

và cuộc sống của nàng. Có lẽ nàng còn một hành trình để đi một mình, chỉ cần

đây đó một vài nơi để nghỉ chân, tìm sự lắng

đọng. Nàng cũng không muốn đi sâu vào cuộc

đời của tôi, ngừng lại trước những im lặng

tôi muốn giữ.

Cuộc trao đổi giữa Mân và tôi chỉ đứng ở hiện

tại, không lục lọi quá khứ, cũng không có những

dự tính cho tương lai . Nhưng trong phần tình cảm Mân

dành cho tôi, nàng cho chân thật và giản dị, không

đắn đo, không điều kiện, không chờ đợi

được trả đáp. Mân như thế, vừa ích kỷ vừa

rộng lượng. Không biết đến bao giờ người

thiếu nữ này còn ở trong tôi như một sự thật

không đầy đủ, làm tôi cứ để vào đó bao

nhiêu tưởng tượng và ước mơ, và rạo rực

thèm khát ái ân .

Mân có nhiều may mắn. Nhờ sự giàu có của gia

đình Gérard, tuổi trẻ của nàng là tuổi trẻ của

những cô gái lớn lên trong một môi trường

không thiếu thốn, ở xã hội văn minh này . Mân

không phải tranh đấu để giành một chỗ đứng

trong xã hội . Nàng cũng không gặp những khó

khăn hòa nhập của một người đến từ xa . Lối

sống ít ràng buộc của nàng là một ưu đãi nằm

ngoài tầm tay của phần đông mọi người . Nàng

may mắn đến độ không có một ý thức rõ ràng

về giá trị của lao đng và đồng tiền. Hồi trẻ,

Mân đã tiếp nhận cái giáo dục của những gia

đình tư sản lâu đời ở Pháp, trang bị cho con người

một sự hiểu biết rộng về văn hóa và văn học

nghệ thuật. Từ sớm, Mân đã làm quen với nhạc

cổ điển, chơi dương cầm, thích Brahms, Debussy và

những opéras của Rossini . Về ca nhạc, đến bây

giờ nàng vẫn không thích những loại nhạc trẻ

bằng những bản nhạc của Brassens, Brel và Ferrat.

Nàng biết nhiều về các trường phái hội họa,

hay đi xem triển lãm, và mê tranh của Klee, Miro .

Thế giới văn chương của nàng đi từ Duras đến

Garcia Marquez, Kundera, rộng hơn thế giới thơ còn ngừng

ở Aragon và René Char. Gérard đã giúp nàng tìm

hiểu kịch của Brecht, và nàng thường theo vợ Gérard

đi xem những buổi trình diễn múa hiện đại, nhất

là những biên đạo của Martha Graham và Pina Baush.

Không phải ngẫu nhiên mà Mân đến với ngành

điện ảnh, từ lâu nàng đã sống với nghệ

thuật của những Bergman, Antonioni, Tarkovski . Có lần, nghĩ về những sở thích này, tôi nói

với Mân:

- Anh chưa gặp một cô Á châu nào có đầu óc

và con tim Tây phương đến như Mân. Mân là một

bà đầm da vàng.

- Anh sai lầm to . Có người Pháp nào như em, có

thể ngồi xổm hàng giờ, thích ăn đủ loại mắm,

không chê thịt chó khi có rượu đế Hưng Yên

đi kèm. Em còn có thể kể cho anh biết bao nhiêu

tên các loại cây cỏ và hoa dại của rừng núi

Việt Nam.

Vấn đề hình như phức tạp hơn tôi tuởng.

Trước khi gặp tôi, Mân không có cơ hội làm

quen với những người Việt ở Pháp. Tôi đã

dẫn nàng vào các giới khác nhau trong cộng

đồng. Khi đó mới nhận thấy hết sự khác

biệt giữa nàng và những người Việt tôi quen

ở đây . Những thực tập sinh ở trong nước

qua nhìn Mân như một người mất gốc. Nàng chẳng

biết gì về văn hóa lịch sử Việt Nam. Nói thích

văn học mà thơ Kiều không thuộc được một

đoạn, ngày nay một tên tuổi như Nguyễn Huy Thiệp

cũng còn chưa đọc. Đã vậy, làm nghề điện

ảnh mà mù tịt về phim ảnh Việt Nam. Trong giới

người di tản đến đây sau này, có người nói

Mân có cái kiêu ngạo của một kẻ chưa bao giờ

nếm mùi khổ cực. Cô này chơi trò phụ nữ

tự giải phóng theo kiểu thiên tả bơ sữa ở

bên này . Hay đi về Việt Nam chẳng qua vì thân

Việt cộng. Những người ở Pháp đã lâu thì

nghi ngờ Mân là một phụ nữ thích sống thác

loạn.

Gia đình có vẻ giàu có lại không chịu học

Dược hay Nha, đi chọn cái lãnh vực điện ảnh

đầy tình dục. Không bao giờ thấy cô ta có mặt

ở những sinh hoạt lớn của cộng đồng, không

khéo lại thuộc về phe chính trị thù nghịch. Lớp

trẻ đã Tây hóa hoàn toàn thắc mắc không

hiểu Mân còn dây dưa làm gì với cái nước

Việt xa lạ. Hay đó là một cách làm dáng, để

cho khác người ? Nói chung, người ta không nhìn

Mân với con mắt thiện cảm. Nàng cũng chẳng

biết trao đổi gì với những người đồng hương

này .

Có một tối, sau một bữa ăn giữa bạn bè

Việt Nam của tôi, ngồi trên xe về nhà Mân nói:

- Anh Khải, lại một lần nữa, tối nay em không

biết tham gia vào những câu chuyện của mọi

người . Em xin lỗi anh. Em chưa quen. Lần sau em sẽ

cố gắng hơn.

- Mân đừng nói vậy . Anh sẵn sàng đổi hết

bạn bè của anh hôm nay lấy Mân. Tại sao mình

phải ăn nói, đi đứng, vui buồn tùy theo cái

nhìn và sự chờ đợi của kẻ khác?

Tôi không thấy rõ mặt Mân trong bóng tối, chỉ

nghe nàng nói thêm:

- Ở trong nước đã đành, nhưng ngay trong giới

người Việt ở đây cũng vậy ... em thấy mình

khác mọi người quá. Nhưng này anh, Việt Nam

cũng là của em nữa chứ.

Sàigòn, 24 tháng

5, 1993, 1 giờ 12 sáng

Khải của em!

Chắc anh ngạc nhiên lắm. Có bao giờ em viết thư

cho anh. Em ghét viết thư vì không biết người nhận

thư sẽ đọc trong tâm trạng nào . Một câu nói

đùa sẽ vô duyên khi người ta đang bực mình vì

một ống nước hỏng trong nhà. Một tâm sự buồn

sẽ lẩm cẩm khi người ta đang hồ hởi vì trúng

áp phe . Em viết, vì cả ngày hôm nay cô đơn trong

thành phố này . Và đêm mất ngủ, muốn ngồi nói

chuyện với anh. Em từ Hà Nội vào đây tìm một

người để làm việc, phải 2 hôm nữa mới gặp,

nên cả ngày chẳng biết làm gì.

Ở đây em không tưởng tượng được anh sống

ra sao, đang làm gì. Anh phải tăng gia sản xuất

tranh, bớt ngồi uống rượu với mấy ông bạn

Nam Mỹ của anh. Kỳ tới em về, chúng mình sẽ trở

lại cái tiệm ăn đường Tiquetonne . Em chỉ nhớ

tên đường vì nó dễ thương. Những tình yêu của

anh chắc vẫn rối bời như thường lệ. Con nhỏ

Fanny khôn lắm, anh phải coi chừng. Đến khi nào nó

mới chịu về New York?

Thôi để em kể cho anh một ngày thừa thãi của

em. Sáng sớm em kéo thằng nhỏ con bà chủ mini hôtel

đi ăn quà sáng. Anh có biết phòng ở Phạm Ngọc

Thạch bây giờ đã 40 đô . Đáng kiếp cho em, kỳ

này nổi hứng chọn con đường đã vào nhạc của

Phạm Duy, và ở cùng xóm với Trịnh Công Sơn. Mới

sáng đã bực mình, ở chỗ bánh cuốn, bà bán

hàng hỏi Việt kiều có còn biết ăn cà cuống

hay không. Em chỉ nguôi giận khi nếm nước mắm bà

ta pha . Tại sao anh và em chưa bao giờ cùng ở VN với

nhau nhỉ? Nếu anh ở đây, em sẽ dẫn anh đi uống sữa

bò tươi ở Thủ Đức. Buổi tối tụi mình sẽ tập

nhảy ở Queen Bee .

Ăn xong về nhà, em quyết định hôm nay không gặp

bạn bè người quen. Em không thuê xe Cúp, mượn

xe đạp để lang thang trong thành phố. Em vừa đi vừa

nhìn trời nhìn đất giữa rừng xe gắn máy . Chắc

người ta tưởng em hoặc là một du khách, hoặc

là một con điên. Đâu có ai ngờ em là cả hai .

Một buổi sáng đủ thì giờ đi một vòng trong Chợ

Lớn và ngồi lề đường Trần Hưng Đạo uống 2

ly nước mía cam vắt.

Chính ở chỗ này em nhớ anh lần đầu trong ngày

. Khi nhìn thấy hai chàng thanh niên Pháp thích thú

đạp xích lô đi qua .

Anh Khải, anh là ông Tây giấy của em. Anh làm em

nhớ cả cái thành phố có con sông Seine lẳng lơ

khi ẩn khi hiện. Nhớ những con ngõ đường đá

của Butte aux cailles, những quán cà phê tình tứ

của Mouffetard, những loại fromages bất hủ của chợ

Montorgueil. Vớ vẩn nhất là em nhớ cả cái bừa

bộn của nhà anh.

Mặc kệ cái cười mỉa mai của anh, em lên xe đi ăn

trưa ở nhà hàng cơm Pháp của bà Đại . Ngồi

vào bàn ăn, em tưởng tượng anh ngồi trước mặt,

chỉ sợ anh sẽ chê chai Bordeaux em gọi là đồ dỏm

nội hóa . Ở bàn bên cạnh có một anh chàng, em

đoán là Bắc Âu, nhìn em với cái sỗ sàng của

người đến từ một nơi văn minh. Vẻ phong trần

của anh ta làm em nghĩ tới một phóng viên chiến

tranh đến trễ một cuộc chiến.

Về ngủ trưa, em mơ

thấy chúng mình yêu nhau trên một tấm vải lớn

trải dưới đất. Trên vải trắng đã có nhiều

lớp sơn dầu đủ màu . Những mảng sơn còn

ướt tô điểm sự trần truồng của chúng mình,

làm hai thân thể không còn phân biệt được khi

quay cuồng trong màu sắc. Em say sưa ôm cái mạnh cái

khỏe của anh, còn anh hăng say đưa đẫy theo nhịp

nhúng nhẩy mềm mỏng của em. Tay anh mân mê đầu

vú của em, em thì thả lòng mình chìm đắm trong

hoang lạc nhấp nhô của anh. Anh cho em những giọt

diễm tình khi đến phút cao điểm. Em mơ cho anh một

thằng con trai kháu khĩnh.....Giữa chiều em mới ngủ

dậy .

Địa điểm du lịch gần nhất là nhà ông Diệm và

ông Thiệu, ở Dinh Thống Nhất. Tới nơi, em dụ

được một đứa bé mua hộ vé để sau đó hiên

ngang dắt xe đạp vào Dinh với vé người trong nước,

rẻ hơn vé Việt kiều gần 10 lần. Ở trong, em chẳng

cảm thấy gì khi đứng trước những ngai vua và

các phòng tiếp quan của triều đình. Chỉ học

được thêm một chi tiết lịch sử là bà Nhu hồi

đó thích đánh bài mạt chược. Quyền lực chính

trị của một thời chỉ còn là những trang trí tìm

cảm kích.

Đến cuối chiều, em ra bến tàu hứng gió, nhìn những

cặp uyên ương thề thốt với nhau dưới chân Khách

Sạn Nổi, cung điện mới của những nhà tư bản

xã hội chủ nghĩa . Một ngày nào đó những cặp

tình nhân này cũng sẽ mua được những chiếc xe

hơi Nhật mới tinh.

Khi thành phố lên đèn, em chợt nhớ một phụ nữ

không thể ngồi buổi tối một mình trong một nhà hàng.

Em đến khu cơm bình dân gần chợ Bến Thành. Những

bàn ăn trên lề đường phải nhờ ánh sáng của

các tiệm phía trong, làm em ngại ngồi vào bàn, đến

đứng cạnh xe hàng mì và để đĩa mì xào trên

yên xe đạp mà ăn.

Ông già bán hàng vừa cắt thịt vừa lẩm bẩm

một mình.

- Con gái trẻ đẹp như vậy mà mặt như đưa đám.

Chắc lại thất tình. Đúng là một thời buổi nhốn

nháo.

Sau đó em về nhà mượn xe Cúp. Em chạy khắp các

con đường, khu xóm của thành phố này . Len lỏi

giữa những dòng xe nườm nượp chảy . Đuổi

theo những bóng xe thoáng thấy trong đám đông.

Chạy đi chạy lại giữa những không gian sặc sỡ

đèn màu và những không gian đen đậm bóng đêm.

Em chạy mãi, chạy mãi, cho đến khi những ồn ào,

bụi bậm và ánh đèn của thành phố thấm đủ

vào người để về tìm giấc ngủ. Tại sao ở Sàigòn,

Paris hay Hà Nội, chẳng có chỗ nào cho em sống?

Bây giờ em kể chuyện cười cho anh nghe . Em đã

có khá nhiều chuyện về kinh tế thị trường theo

định hướng XHCN. Để trao đổi với những chuyện

tục và chuyện người Bỉ của anh.

Nhưng thôi em phải ngừng ở đây . Chưa gì đã

có chỗ bị ướt nhòa . Không lẽ nói dối anh là

thư bị hắt mưa . Anh có biết chúng mình xa nhau đến

nửa vòng địa cầu ?

Mân.

- Anh Khải, anh đến

em liền đi . Em cần anh.

- Có chuyện gì vậy Mân?

- Em mệt quá rồi - Nàng đã bỏ điện thoại

xuống.

Tôi không có thì giờ dọn đồ vẽ. Gọi thang máy,

nhưng chạy xuống cầu thang. Tôi luýnh quýnh một

lúc mới rồ được máy xe . Đã hơn 1 giờ đêm

mà sao đường phố chưa vắng xe . Không có cách

nào phóng nhanh hơn. Những đèn đỏ nhiều quá,

làm điên lên được. Từ gần một tháng nay tôi

không gặp Mân. Nàng nói đừng gọi, để nàng làm

việc khẩn trương. Đến trước nhà Mân, không có

chỗ đậu, tôi bỏ xe giữa đường. Phải làm hai

lần mã số mới mở được cửa lớn. Ba tầng

cầu thang quay vòng mãi mới hết. Tôi thở dồn

dập khi tay đập mạnh vào cửa nhà Mân.

Cửa mở, ánh sáng yếu ớt từ phía trong không

đủ để nhìn rõ mặt nàng. Bàn tay tôi nhận thấy

má nàng nóng bừng. Người nàng chao đảo khi tôi

lách đi vào . Tôi bật thêm đèn. Xót xa khi nhìn

thấy Mân, nét mặt rã rượi, đôi mắt không còn

hồn, người như đã đến chỗ kiệt sức. Căn

phòng làm tôi rùng mình. Đồ đạc thật bừa bộn.

Dưới đất ngổn ngang giấy, những trang giấy nằm

rời rạc khắp nơi, nhiều trang bị vò nhàu hay xé

vụn. Một vài đĩa đồ ăn còn thừa, vỏ chuối

đã đen thâm, những chai nước suối và ly giấy

vứt lung tung trên sàn gỗ.

- Mân, sao vậy ?

Nàng chỉ còn sức đứng dựa vào tường, mắt

nhắm nghiền. Tôi nhìn Mân, nhìn căn phòng, không

biết nói gì, làm gì. Tôi đi lại vô định trên

đống giấy . Tính mở cửa sổ nhưng hai cánh cửa

đã mở toang. Phải một lúc sau tôi mới quỳ xuống

nhặt dọn những trang giấy .

Giấy chằng chịt nét chữ của Mân, xóa sửa khắp

nơi, chữ to chữ nhỏ, chữ thẳng đều chữ xiêu

vẹo, hàng nằm ngang hàng nằm dọc. Ngòi bút có

khi tạo những hình vẽ vô nghĩa ở góc trang, hay

để lại những nét hằn học trên giấy . Hình như

Mân viết truyện hay bút ký. Tôi giật mình khi Mân

hét :

- Không. Không đụng vào gì cả.

Nàng chạy tới giằng mạnh những trang giấy tôi

cầm. Vứt chúng ra xa . Đẩy tôi về phía sau . Thoát

ra khỏi sự níu kéo của tay tôi . Nhưng vấp phải

bộ máy nhạc gần đó. Mân cúi xuống cầm lấy

chiếc máy trên cùng, ném nó vào tường. Tiếng

vỡ của máy vang chát chúa .

Nàng đạp đổ

chồng máy còn lại dưới chân. Nàng chạy đến

tường. Tay đập loạn xạ vào tường. Tôi phải

lấy hết sức kềm hãm sự giãy giụa của nàng,

cho đến khi giữ chặt được hai cổ tay nàng. Mặt

nàng sát gần. Mắt nàng đầy căm hờn.

- Buông ra . Tôi bảo buông ra ngay . Nếu không giết

tôi đi . Tôi không thèm sống. Tôi muốn chết.

Sao tôi không chết được.

- Mân. Anh van em. Anh yêu em.

- Tôi không yêu anh. Không yêu ai cả.

- Không sao Mân. Anh chỉ muốn em thương lấy mình một

chút.

- Tôi không cần anh thương hại . Anh vứt cái thương

hại đi chỗ khác. Tôi ghê tởm cái thương hại

của anh. Ai cho anh quyền nhìn tôi khổ. Đời tôi ủng

thối sao anh còn mò tới . Cái khổ nó thu hút

anh phải không. Anh để tôi yên. Ra ngay khỏi nhà

tôi . Anh không có chỗ nào cả trong đời tôi .

Anh nghe chưa . Không bao giờ anh có chỗ trong đời

tôi .

Tôi chóng mặt, như nhìn thấy một hố sâu thăm

thẳm trước mắt. Tôi thả Mân ra và lùi dần.

Đau nhói và khó thở. Tôi lết về phía cửa sổ

tìm không khí. Mắt tôi bị lòa bởi cái đen đặc

của đêm khuya ở ngoài.

Tôi đứng ở đó không biết bao lâu, cho đến

khi cảm thấy ướt ở bờ vai phía sau, và nhận

ra những cái giựt rõ dần trên lưng. Tôi quay lại

đỡ Mân vào người .

- Khóc đi Mân. Khóc từ từ. Khóc cho thật nhiều

. Khóc cho thật lâu . Khóc cho cạn hẳn tức tưởi

trong người . Cần thật nhiều nước mắt cho hai

đứa chúng mình.

Tôi kéo Mân ngồi xuống đất. Tôi ru nàng khóc.

- Anh, làm sao anh chấp nhận em bây giờ. Em làm hỏng

tất cả mọi chuyện. Em hông biết cách nào tránh

làm người khác đau . Có bao giờ em biết yêu đâu

. Chỉ sống với người khác, em còn không làm

được. Tới khi nào em mới yêu được anh. Mà

em có khổ thì phải chịu một mình chứ. Anh đâu

có tội gì mà phải nhận cái khổ của em. Không

biết ngày hôm nay còn ai có tội với đời em nữa

không. Chắc em điên thật. Nhưng không. Em không điên

đâu, hồi đó nhà thương đã coi kỹ lắm mà.

Suốt đời em sợ điên. Làm sao để mình không

bao giờ điên hả anh. Anh đừng để em điên nhé

anh Khải . Em đã sống xa nơi đó lâu lắm rồi,

sao không đủ. Chỉ tại vì em muốn viết cho tới cùng.

Em muốn viết để tự chữa khỏi những giấc ngủ

có ác mộng. Em dại quá, tự chữa làm sao

được. Em hứa với anh, em ngừng viết, em không

bao giờ viết nữa . Nhưng anh chờ em, cũng phải

có ngày em sẽ không còn thức giấc anh giữa đêm.

Anh chờ em đi, ngày nào em khỏi, em sẽ cho anh hết

tất cả cái bình thường của em. Anh Khải, em đã

giấu mọi người, giấu anh cái thảm họa em gặp

hồi nhỏ. Vì sợ từ đó người ta nhận ra cái

điên của mình ngày hôm nay . Hình như em còn nhục

vì nó, khi nhìn đời sống an lành của người khác

chung quanh. Em sống với nó như một tội lỗi phải

mang theo suốt đời . Nhưng hôm nay em muốn kể hết

cho anh. Ngoài mẹ em và Gérard, em chỉ còn anh để

thương.